ماجراهای سال ۷۸ در استان خوزستان تکرار می شود؟ سالی که وزیر نفت به یکباره وارد چالشی بزرگ با «بچه های جنوب» شد و اعتصابات و اعتراضات نسبت به مواضعی که در باره جنوب اتخاذ می شد فضای سنگینی را در پایتخت نفت ایران حکمفرما کرد.
به گزارش سراج24، آسمان رابطه مناطق نفتخیز جنوب به عنوان قطب اصلی تخصص نفتی کشور با وزارت نفت پس از روی کار آمدن دولت اصلاحات تقریبا «آفتابی» بود و طرفین در جلسات خصوصی که برگزار کرده بودند خطوط قرمز هم را مشخص و از هم قول گرفتند تا به آن پایبند باشند تا روزی که بیژن نامدار زنگنه با تغییر ساختار شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، فیوز نارضایتی ها را روشن کرد.
زنگنه پس از فراغت از نیرو به جلسهای با مناطقیها رفت و در مورد ضرورت بالادست صنعت نفت و توسعه و تولید سخن گفت. گرچه نخستین جلسه زنگنه با جنوب گرم و صمیمانه بود اما جنوب نمیتوانست توصیه رفیق شفیق زنگنه را نادیده بگیرد؛ توصیهای که آثارش کمتر از دوماه بعد نمایان شد.
پس از آرای بالای مجلس به زنگنه، کارتابل وزیر پر از نامههایی شد که فقط یک چیز را نشانه میگرفت؛ تجزیه مدیریت مناطق نفتخیز جنوب و شرکت ملی حفاری. وزیر وقت نظرات خود را به صورت شفاهی و مکتوب به جنوب رساند و با این بهانه که قرار است بنگاه داری در نفت پیاده شود رفتارش با بالا دست و شرکتهای حاکمیتی تغییر کرد.
این تغییر رفتار موجب بروز انتقادهایی از وزیر پرکار اما بداخلاق نفت شد که با واکنشهای منفی وی و برکناریهای متعدد روبه رو شد. در آن زمان مهندس محمدرضا شمسایی یکی از مدیران وزارت نیرو که رابطه خوبی با مناطقیها داشت، واسطه پایان دعواهای مناطق و زنگنه بود. وزیر شماره ۵، از طریق شمسایی به بچههای جنوب اعلام کرد که قصد دارد شرکتی را تأسیس کند و چهرههای مناطق را به عنوان هیئت مدیره و مدیرعامل منصوب میکند شاید که دست از مخالفت خود بردارند اما مقبول نیفتاد.
بسیاری از تعقیبکنندگان مسائل نفت براین باورند که اگر دفاع شدید خاتمی و کروبی از زنگنه نبود، وی نمیتوانست اعتماد مجلس را به خود جلب کند تا جایی که شنیده میشود از طرق گوناگون برای زنگنه در مجلس رای جمع شده. اکبر اعلمی و علی اکبر محتشمیپور دو نماینده گروه اکثریت مجلس ششم بودند که از هیچ کاری برای افتادن زنگنه دریغ نکردند. حتی اکبر اعلمی چک سفید امضای رشوه یکی از مدیران نفتی برای روزه سکوت در برابر برخی ابهامات را در مجلس علنی کرد تا اوضاع برای زنگنه و اصحابش تیرهتر شود.
نقل است که زنگنه برای مبارزه با جنوبیها به مجلس گفته بود که دلیل مخالفت جنوب با وزارت من، اصرار غیر منطقی آنها برای مدیریت کردن سرخس و دیگر مناطق تولیدی نفت و گازکشور از جمله مناطق مرکزی است؛ موضوعی که به شدت از سوی مناطق و لابی آنها رد شد.
از جمله اقداماتی که زنگنه برای کاهش قدرت جنوبیها انجام داد زیر سؤال بردن عملکرد شرکت ملی حفاری بود که درصدد انحلال آن نیز برآمده بود. وی این شرکت را پیمانکار سوم شرکتهای خارجی کرد و به بهانههای مختلف مدیریت و کارکنان آن را زیر فشار قرار میداد و مدیرعامل وقت آن را نیز از ایران خارج کرد. همین اقدامات جاده را برای ورود منتقدان صاف کرد.
سال ۸۰ رئیس جمهور وقت با توجه به مشکلات نفتیها با وی قصد داشت محسن صفایی فراهانی را به عنوان وزیر نفت معرفی کرده و زنگنه را رهسپار وزارت راه و ترابری یا سازمان برنامه و بودجه کند. لذا کمیته انتخاب وزیران طی جلساتی با جریانهای اصلی صنعت نفت از جمله بچههای جنوب که ناساز با زنگنه مینواختند نظر آنها را در مورد وزیر نفت دولت اصلاحات خواستار شد تا با اطمینان خاطر وزیر نفت دوم را به مجلس معرفی کند.
هنوز هم در مورد انتخاب مناطقیها بین زنگنه و صفایی فراهانی بحث است اما از آنجا که به زعم جنوبیها رسیدن به صفایی فراهانی برای نفت خطرناکتر بود، موافقتها با زنگنه همراه شد. به نظر میرسد تاکتیک کمیته انتخاب وزیران رای جلب اعتماد جنوبیها برای معرفی زنگنه کارساز بود اما از آنجا که مرد کرمانشاهی نفت به صورت ناپلئونی و لابیهای خاص، رای اعتماد گرفت، این تاکتیک با موفقیت همراه نبود، آن هم برای وزیری که از نظر تعداد آرای موافق درصدر وزرای سال ۷۶ قرار داشت. گفته میشود چندین گروه از انجمن اسلامی و جمعیت کارشناسان به تهران آمده بودند تا اقدامات زنگنه در صنعت نفت را به گوش نمایندگان برسانند اما چه فایده که سد شکسته شده بود و بستن سوراخها بیاثر!
۱۵سال از آن روزها گذشت و زنگنه بار دیگر به نفت رسید و این بار نیز در ابتدای کار، رابطه جنوب و زنگنه گل و بلبل بود اما به نظر می رسد اختلاف نظرات جنوب بر سر قراردادهای نفتی و تغییر و تحولات در مناطق نفتخیز جنوب آسمان را «ابری» کرده است چرا که انتصاب اخیر جوادی، حاشیه های فراوانی را در جنوب به پا کرده است که در جلسه تودیع و معارفه مدیرعامل قدیم و جدید شرکت کت ملی مناطق نفتخیز جنوب، می توان آن را مشاهده کرد.
منبع:عصر نفت
